|
|
 Yüzyılın deneyinde büyük aşama |
 CERN, büyük çarpışma öncesi deneylere başlıyor.
Yapımı yıllar süren atomatlı parçacık çarpıştırma cihazı kullanım aşamasına geldi. İlk deney 10 Eylül’de yapılacak; devamında gerçekleştirilecek deneylerle evrende küçük kara delikler oluşturulacak...
Evrenin oluşumundaki sırları araştıran Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN), büyük patlama deneyi için bir daha attı. Merkez, yapımı yıllar süren atomaltı parçacık çarpıştırma cihazını çalıştırılabilecek düzeye geldiğini ve 10 Eylül’de ilk deneyin yapılacağını duyurdu.
CERN’deki araştırmalara Türkiye’den katılan 50 bilim insanından biri olan ve bir süre önce Türkiye’ye dönen TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saleh Sultansoy CERN’deki bilimsel gelişmeleri izledi ve deney hakkında bilgi verdi.
ÇARPIŞTIRICI ÇALIŞMA AŞAMASINA GELDİ
CERN’in dünya kamuoyunun odağı haline gelmesinin nedeninin “mühendislik harikası olan insanoğlunun kurduğu en büyük hızlandırıcı Large Hadron Collider-Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın (LHC) çalışma aşamasına gelmesi” olduğunu vurgulayan Sultansoy, yerin yaklaşık 100 metre altında 27 kilometrelik tünelde kurulan bu çarpıştırıcının üzerinde 4 dev deney aletinin kurulduğunu belirtti.
Sultansoy, “Bunlardan ikisi, ATLAS (A Toroidal LHC ApparatuS) ve CMS (Compact Muon Solenoid), genel amaçlı detektördür. ALICE (A Large Ion Collider Experiment) detektörü maddenin yeni hali olan quark-gluon plazmasını, LHCb (Large Hadron Collider beauty) deneyi ise evrenin oluşumunu sağlayan madde-antimadde asimetrisini incelemek için tasarlandı.”
10 EYLÜL’DE DENEYİN ÖNEMLİ BİR ADIMI ATILACAK
8 Ağustos 2008’de ilk protonların ön hızlandırıcıdan ana hızlandırıcıya başarılı bir şekilde aktarıldığını anımsatan Sultansoy, 10 Eylül’de ilk proton demetinin ana hızlandırıcıda devrinin sağlanması çalışmasının yapılacağını bildirdi.
Sultansoy, böylece yapımı yıllar süren “atomaltı parçacık çarpıştırma cihazı”nın çalıştırılma aşamasına geldiğini söyledi.
Bu deneyin ardından Ekim ayının başında da 5 teraelektronvolt (TeV) enerjiye sahip proton demetlerinin çarpıştırılmasının öngörüldüğünü anlatan Sultansoy, CERN’deki çalışmalarda evrenin oluşum sırlarıyla ilgili yeni bilgilerin de 2009 yılının sonlarından itibaren alınmaya başlanmasının öngörüldüğünü aktardı.
Sultansoy, “Son araştırmalara göre, 2009’un sonlarında deneyler sonunda mini kara delikler görme olasılığı ortaya çıkacak. Ancak büyük patlama henüz olmayacak. Evrenin oluşmasıyla ilgili bilgilere bu tarihten sonra ulaşılmaya başlanacak. 10 Eylül’deki deneyde de büyük bir adım atılacak. Protonların 27 kilometrelik ana halkada dönmesini göreceğiz” diye konuştu.
EVRENİN EN SOĞUK YERİ
Dünyanın 300 Kelvin, evrenin ise 2.7 Kelvin dolayında bir sıcaklığa sahip olduğunu, CERN’deki sistemin ise 1.8 Kelvin sıcaklıkta çalıştığını belirten Sultansoy, “Dolayısıyla CERN, evrenin en soğuk yeri.. Bu pek çok anlamda mühendislik harikası. 10 Eylül’den itibaren hızlandırıcıların çalıştırılması aşamasına girmiş olacağız” dedi.
Sultansoy, 10 Eylül’de yapılacak deneyde dünyanın pek çok bölgesinden gazetecinin deneyi izleyeceğini ve kamuoyu ile sonuçları paylaşacağını söyledi.
“CERN’DEKİ İLERİ TEKNOLOJİLER NELER OLACAK?”
CERN’deki teknolojilerin üç ana konu etrafında odaklandığını belirten Sultansoy, bunları evrenin oluşum sırlarını ortaya çıkarmayı hedefleyen “hızlandırıcı teknolojileri”, “detektör teknolojileri” ve “bilişim teknolojileri” olarak sıraladı.
Hızladırıcı teknolojisi olmadan bilim ve teknolojide hemen hemen hiç bir alanda geleceğin teknolojilerinin oluşturulamayacağına işaret eden Sultansoy, detektör teknolojilerinin de başta savunma sanayi olmak üzere pek çok alanda kullanıldığını söyledi.
CERN’deki araştırmalarda dünyanın en önemli bilişim teknolojilerinin geliştirilmeye başlandığını, dünya genelinde pek çok bilgisayarın ortak kullanılmasını sağlayacak “Grid” teknolojisinin en ileri araştırma aşamalarının da burada yapıldığını kaydeden Sultansoy, Grid’in www sisteminin bir üst sistemi olduğunu ve bu teknoloji sonucu gelecekte yaşanacakların tahmin bile edilmesinin zor olduğunu belirtti.
Sultansoy, “Özellikle e-devlette her mesleğin bilgi alışverişinin çok hızlı yapılacağı dünya genelinde ortak bilgisayar ağı oluşturacak grid projesinin temelleri de burada atılıyor. CERN’in yıllık ürettiği bilgi miktar 15 milyon GB dolayında” diye konuştu.
Kaynak: Superonline
|
| 26 Ağustos 2008 Salı 14:58 |
| Bu sayfayı daha önce 32 kişi görüntüledi. |
| Geri |
| Bu Bölümdeki Diğer Başlıklar |
02 Aralık 2008 Salı - 'Bataryam bitti'
01 Aralık 2008 Pazartesi - 8 milyon cep telefonu çöpe gidecek
30 Kasım 2008 Pazar - Aldatmak artık daha zor...
29 Kasım 2008 Cumartesi - YouTube format değiştirdi
28 Kasım 2008 Cuma - Yine Turkcell...
27 Kasım 2008 Perşembe - Apple'ın Ayasofya ayıbı...
27 Kasım 2008 Perşembe - Bu bilgisayar hırsızları uğraştıracak...
27 Kasım 2008 Perşembe - Samsung'dan 3G indirimi...
26 Kasım 2008 Çarşamba - Hatsız ADSL geliyor...
26 Kasım 2008 Çarşamba - Avrupa'nın en iyi TV'si satışta
26 Kasım 2008 Çarşamba - İnternet kullananlara vergi müjdesi
26 Kasım 2008 Çarşamba - Yeni Windows Live geliyor!
25 Kasım 2008 Salı - Elektronik beyin...
25 Kasım 2008 Salı - Uçmaya alıştık...
24 Kasım 2008 Pazartesi - Nokia'dan çok özel telefonu
24 Kasım 2008 Pazartesi - Sessiz sedasız...
23 Kasım 2008 Pazar - 2 milyon dolarlık cep telefonu numarası!
23 Kasım 2008 Pazar - Esrarengiz ışık bombardımanı...
22 Kasım 2008 Cumartesi - Bedava uzay turu
22 Kasım 2008 Cumartesi - Yahoo'da büyük istifa
21 Kasım 2008 Cuma - Erdoğan Youtube'a nasıl giriyor?
20 Kasım 2008 Perşembe - Bu maile sakın inanmayın
20 Kasım 2008 Perşembe - Sabit hatlar da CEBE taşınacak...
20 Kasım 2008 Perşembe - Cebinizi tasarruflu şarj edin...
20 Kasım 2008 Perşembe - Konuştuğumuzu yazan bilgisayar
19 Kasım 2008 Çarşamba - Kara Pazartesi...
19 Kasım 2008 Çarşamba - Büyük tehdit!!!
19 Kasım 2008 Çarşamba - Cebiniz her an kapanabilir
18 Kasım 2008 Salı - Cepte bir dönem bitiyor
17 Kasım 2008 Pazartesi - İşte Sany Ericssan!
|
|
|
Haberler artık Outlook'ta
