| ADnet Reklamlarý | Siz de reklam verin ![]() |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
Fahrettin Kýrzýoðlu
Prof. Dr. Mehmet Fahrettin KIRZIOÄžLU 10.03.1917 yýlýnda Kars’da doðdu. 1946 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nden mezun oldu. 1967 yýlýnda doktor, 1976 yýlýnda doçent, 1982 yýlýnda profesör oldu. Üyesi olduðu kuruluþlar: Türk Tarih Kurumu Bildiði yabancý diller: Fransýzca, Ýngilizce, Farsça Kitaplarý: Kars Yaylasý, Ýstanbul 1946. Kars’ýn Kurtuluþu Hatýrasý. Kars 1950. Kars Tarihi,Ýstanbul 1953. Dede Korkut Oðuznâmeleri,I. Kitap. Ýstanbul 1952. 1855 Kars Zaferi.Ýstanbul Ziya Gökalp Müzesi.Ýstanbul 1956. Edebiyatýmýzda Kars,II.kitap. Ýstanbul 1958. Millî Mücâdelede Kars.Ankara 1960. Kürtler’in Kökü-I. bölüm. Ankara 1963. Her Bakýmdan Türk Olan Kürtler.Ankara 1964. Kürtler’in Türklüðü.Ankara 1968. Karapapaklar.Erzurum 1972. Kars Ýli ve Çevresinde Ermeni Mezâlimi (1918-1920). Ankara 1970. Osmanlýlar’ýn Kafkas Ellerini Fethi(1451-1590). Ankara 1976, 2 bsk. Ankara: TTK, 1993. Kâzým Karabekir.Ankara 1982. Aný Þehri Tarihi (1018-1236). Ankara 1982. Türk Ýnkýlâp Tarihi Ders Notlarý. Erzurum 1977. Kýpçaklar: Yukarý-Kür ve Çoruk Boylarý’nda. Ankara 1993. Bütünüyle Erzurum Kongresi (3 cilt bir arada).Ankara 1993. Daðýstan-Aras-Dicle-Altay ve Türkistan Türk Boylarýndan Kürtler.Ankara 1984. x 1917?de Kars?ta doðan Prof. Dr. Kýrzýoðlu, 1946 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü?nden mezun oldu. 1967?de doktor, 1975?te doçent, 1982?de profesör unvanýný alan Prof. Dr. Kýrzýoðlu, Türk Tarih Kurumu üyeliði yaptý. Özellikle Kars, Doðu Anadolu ve Kafkasya tarihi ile ilgili çalýþmalarý ve kitaplarý bulunan Prof. Dr. Kýrzýoðlu, Fransýzca, Ýngilizce ve Farsça biliyordu. HABER Türkolog Kýrzýoðlu vefat etti Bir süredir rahatsýz olan Türkolog Prof. Dr. Fahrettin Kýrzýoðlu, 10 Þubat 2005 tarihinde Ankara?da vefat etti. Ankara AA 10 Þubat 2005 ? Prof. Dr. Kýrzýoðlu?nun cenazesi, 11 Þubat 2005 tarihinde Hacý Bayram Camii?nde cuma namazýný takiben kýlýnan cenaze namazýnýn ardýndan, Cebeci Asri Mezarlýðý?ndaki aile kabristanýnda topraða verildi. HAKKINDA YAZILANLAR Ömrünün Kemal Çaðýnda Prof. Dr. Kýrzýoðlu M. Fahrettin Yusuf URAMALI Prof. Dr. M. Fahrettin Kýrzýoðlu, Doðu Anadolu ve Kafkasya ile Ahýska konusunda ilmî araþtýrmalarýn yolunu açan ilk bilim adamýdýr. Daha lise mezunu bir genç olup memuriyete baþladýðý günlerde, Ahýska?yý görmek ümidiyle oraya en yakýn yer olan Posof?u tercih etmiþtir. Gerçekten de Posof?ta kaldýðý bir yýla yakýn bir zaman zarfýnda Ahýska?yla ilgili birçok bilgi ve halk edebiyatý malzemesi toplamýþtýr. Burada kaldýðý sýrada en büyük arzusunun Ahýska?daki Ahmediye Camiini görmek olduðunu fakat bunun mümkün olmadýðýný söyler. 1914 yýlýnda baþlayan Birinci Dünya Savaþý, bütün cephelerde þiddetle devam ediyordu. 1877-78 Osmanlý-Rus Savaþý?ndan beri Rus iþgalinde bulunan Kars ve çevresinde, savaþ ortamýndan yararlanan ve Ruslarýn da desteðini alan Ermeniler, gemi azýya almýþ, bölge halkýna yapmadýklarýný býrakmýyorlardý. Ýþte böyle bir ortamda, korkunun her tarafa sindiði bir günde, Rus ordusunda görev yapan Kazan Türklerinden Tatar asýllý Yarbay Abdullayev, Kars eþrafýný, ?Þehirden dýþarý çýkýnýz. Ermenilerle Rus Kazaklarý, Erzurum-Gümrü hattýnda anayol boyunca büyük bir katliama hazýrlanýyorlar!? diye uyarmasý üzerine diðer yerliler gibi Karslý Mehmet Derviþ Efendi de, ailesiyle birlikte Kars yakýnlarýndaki Susuz?un Mamaþ (Kýrçiçeði) köyüne, bir akrabasýnýn yanýna gitti. Kars?ýn en eski ve yerli bir ailesine mensup olan Kýrzýoðlu Mehmet Derviþ Efendi ve eþi Hâfýza Hesna Hoca Hanýmýn, sýðýndýklarý Mamaþ köyünde, ilk çocuklarý dünyaya geldi. Baba, Kur?an-ý Kerim?in son sayfasýnýn yan tarafýna þu derkenârý düþtü: ?Oðlum Fahreddin, 25 Þubat 1332 Cumartesi günü sabaha karþý Mamaþ?da Dülger Ali Aðanýn misafir odasýnda dünyaya geldi.? Buradaki Rumi tarih, yeni takvimle 10 Mart 1917 gününe tesadüf etmektedir.[1] 1917 yýlýnda Rusya?da Bolþevik Ýhtilâli oldu ve Çarlýk yýkýldý. Bunun yerine kurulan Sovyet yönetimiyle Osmanlý Devleti arasýnda yapýlan antlaþmalarla kýsmî bir rahatlama görüldü. Ardahan ve Batum?la birlikte Kars da, 3 Mart 1918 tarihinde imzalanan Brest-Litovsk Barýþ Antlaþmasý?yla Türkiye?ye býrakýldý. Ruslardan kurtulan þehir, Ermeni iþgaline uðradý. 25 Nisan 1918?de Türk ordusu Kars?a girince, dört yýldan beri Mamaþ?ta yaþayan Mehmet Derviþ Efendi, ailesini alarak Kars?ýn Kaleiçi Mahallesindeki evine döndü.[2] Bu hercümerç devrinde dünyaya gözlerini açan Fahrettin?in ailesi, çevredeki okumuþ ailelerden biriydi. Ana dedesi olan Müderris Yemenhalifeoðlu Muhyiddin Efendiyle eþi Kýymet Hoca, mahallenin kýz ve erkek çocuklarýný ayrý ayrý okutuyor, onlara dinî ve millî bilgiler veriyorlardý. Küçük Fahrettin?in babasý, Kars?ýn savunmasý sýrasýnda Ermenilerle savaþýrken bir þarapnelle alnýndan yaralanýp atýndan düþmüþtü. Atý, kanlý bir eyerle eve gelince, eþinin þehit düþtüðünü sanan genç anne, üzüntüden yataða düþtü ve Kars?ýn kurtuluþunu göremeden vefat etti. Küçük Fahrettin, henüz 13 aylýkken öksüz kaldý. Baba Mehmet Derviþ Efendi, baldýzýyla evlendi. Böylece Fahrettin de öksüzlükten kurtuldu. Daha sonra bu haným da vefat edecek, Mehmet Derviþ Efendi, üçüncü defa evlenecekti. Üç hanýmdan toplam on çocuk dünyaya gelmiþti. Bu kardeþlerin en büyüðü Fahrettin?di. Fahrettin, küçük yaþlarda iken aile içinde okutuldu ve halasý Safiye Hocadan iki hatim indirdi. 1923 yýlýnda Kars Numune Mektebine verildi. 1928 yýlýnda Ýsmet Paþa Ýlkokulunu ve 1931?de Kars Ortaokulunu bitirdi. Kars?ta lise olmadýðýndan ücretli-yatýlý öðrenci olarak Erzurum Lisesine gönderildi. Lise yýllarýnda, Erzurum Tarihçesi ve Erzurum Þairleri adlý kitaplarýn tesirinde kaldý. Genç Fahrettin, bu tesirle daha o yaþlarda Kars?ýn tarih ve edebî deðerlerini araþtýrmaya yöneldi. Dede Korkut Kitabý?yla da bu yýllarda tanýþtý; bu kitabýn diline ve üslûbuna hayran kaldý. Haziran 1934?te Erzurum Lisesinden mezun olan genç Fahrettin, Maliye Tahsil Müfettiþi olarak Arpaçay?da memuriyete baþladý. Bu memuriyeti, bir yýl sürdü.[3] 1935 yýlý aðustosunda, Saðlýk Bakanlýðý hesabýna yatýlý olarak Ýstanbul Üniversitesi Týp Fakültesinde tahsile baþladý. Bu fakültenin FKB kýsmýný tamamladý ve sertifika aldý. Daha önceleri canlý hayvan ticaretiyle meþgul olan babasý, Kars?ýn kurtuluþunu müteakip 1918 yýlýndan itibaren yapmakta olduðu Belediye Tahsildarlýðýndan ayrýlmýþtý. Özel Ýdare?den kiraladýðý deðirmen de elinden alýnmýþtý. Bu sýrada Kars?taki evleri soyuldu. Bu soygun, aileyi fakir düþürmüþtü. Fakülteyi býrakýp Kars?a dönen Fahrettin, ailenin geçimine katkýda bulunmak için yeniden memuriyete baþladý ve yine Hususî Muhasebe Tahsil Müfettiþi olarak Posof?a gitti. Burada on ay görev yaptý.[4] 1937 Mayýsýnda askere alýndý. On iki ay süren Yedek Subay Okulundan sonra Asteðmen olarak Sarýkamýþ Topçu Alayýna geldi. Burada altý ay kýta hizmeti yaptýktan sonra 1938 Ekiminde terhis edildi. Kars Lisesinde Yardýmcý Türkçe Öðretmenliðine baþladý.[5] Kars Lisesindeki öðretmenliði sýrasýnda Halkevinin aylýk dergisi Doðuþ?un idaresini üstlendi. Daha önce 16 sayfa olarak çýkan dergiyi 32 sayfa hâlinde çýkarmaya baþladý. Ýlk yazý denemelerini ve daha önce Posof ve Arpaçay?da derlediði halk kültürü verimlerini, bu dergide yayýmladý. Bu yazýlar, yurdun dört bir yanýndan ses getirdi. Doðuþ?taki yazýlarý ona, yurt çapýnda haklý bir ün kazandýrdý. Yine bu dönemde Kars gazetesinde birçok araþtýrma yazýlarý neþredildi. Kýrzýoðlu, Alman-Rus Savaþý baþlayýnca 1941 yýlýnda yeniden yüksek tahsil yapma fýrsatý buldu. Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde okumaya baþladý. 1941 yýlýnda Ülkü dergisinde çýkan Dede Korkut Kitabý?ndaki Coðrafî Ýsimler baþlýklý incelemesiyle, ilim âleminin dikkatini çekti. Bu çalýþma, 1952 yýlýnda kitaplaþacak ve Kýrzýoðlu, Dede Korkut Destanlarý mütehassýslarýndan biri sayýlacaktý. Soyadý Kanunu yürürlüðe girince aile adlarý verilmeyip Çelik soyadý verilmiþti. Bu isim, 9 Kasým 1943 tarihli mahkeme kararýyla tashih edildi ve aile, Kýrzýoðlu soyadýný aldý. Bundan sonraki yazýlarýnda imzasýný, genellikle Kýrzýoðlu M. Fahrettin þeklinde kullandý. Kýrzýoðlu adý, aileden birinin lâkabýndan gelmektedir. Hocanýn dedelerinden beþincisi olan Deðirmenci Þerif Aðanýn alnýnýn sað üst tarafýnda, doðuþtan bir tutam beyaz/kýr saç bulunmasýndan dolayý ona Kýrzý Þerif derlermiþ. Bu sebeple ailenin adý Kýrzýlar/Kýrzýoðullarý olarak anýlmaktaymýþ. Kýrzýoðlu, 1943?te ikinci defa silâh altýna alýnarak Sarýkamýþ?taki kýtasýna gitti. Bu on yedi aylýk ikinci askerlik dönemiyle toplam 35 ay askerlik yaptýktan sonra Topçu Teðmeni olarak terhis edildi. Askerliði sýrasýnda kayak sporuna ilgi duydu ve bu sporla meþgul oldu. Ýkinci askerlikle fakülte öðrenimi kesintiye uðradýysa da, 1944?te tekrar fakülteye dönerek tahsile devam etti. Üniversite öðrencisiyken araþtýrmalarýný neþretmeye devam eden Kýrzýoðlu, bu sýralarda Çýnaraltý, Bozkurt, Türk Yurdu, Tanrýdað, Türk Amacý, Halkbilgisi Haberleri, Tarihten Sesler ve Yücel dergilerinde araþtýrmalarýný neþretti. O bu sýralarda hocasý Zeki Velidî Togan?ýn fahri asistaný gibiydi. Sevilen ve kendisinden çok þey beklenen müstakbel bir bilim adamý olarak Ýstanbul?un ünlü aydýnlarý ve bilim muhitine girdi. Kýrzýoðlu?nun evrak-ý periþaný arasýndaki mektuplardan onun çok geniþ bir dost çevresine sahip olduðu anlaþýlmaktadýr Bu çevre, zamanýn ilim ve sanat âleminde zirvelere çýkmýþ ünlü kiþilerden oluþmaktaydý. Ýþte onlardan bazýlarý: Zeki Velidî Togan, Ziyaeddin Fahri Fýndýkoðlu, Þerafettin Erel, Mirza Bala, Orhan Þaik Gökyay, Osman Turan, Ýsmail Hami Daniþmend, Pertev Nailî Boratav, Arif Nihat Asya, Nihal Atsýz, Faruk Sümer, Hamit Zübeyir Koþay, Cahit Öztelli, Necati Akder, Rýfký Salim Burçak, M. Halit Bayrý, Necmettin Esin, Tarýk Zafer Tunaya, Faruk Kaleli, Ýbrahim Kafesoðlu, Bekir Kütükoðlu, M. Altay Köymen, Hikmet Dizdaroðlu, Nejat Diyarbekirli, Ýhsan Hýnçer, Fazlýoðlu Cemal Oðuz Öcal ve çoðu âhirete intikal etmiþ daha kimler? 1944 yýlýnda düzenlenen Kars Tarihini Yazma Müsabakasý için yazmaya baþladýðý Kars Tarihi?ni 1945 yýlý sonunda vilâyete teslim etti. Kýrzýoðlu, 1948 yýlýnda Kars Lisesinde öðretmenliðe baþladý.[6] Bu görevi sýrasýnda, 15 Mart 1949 tarihinde, Silifke eþrafýndan, Emekli Binbaþý Kâzým Göksel?in kýzý ve ayný lisede coðrafya öðretmeni olan Nebahat (Göksel) Hanýmla evlendi. Zamanýn siyasî iktidarýný etkileyen ünlü bir politikacýnýn yanlýþ tutumu yüzünden, 1951 yýlýnda Diyarbekir Lisesine tayin edildi.[7] Bu þehirde, sosyal ve kültürel faaliyetler yürüten Kýrzýoðlu, bölgenin tarih, etnoloji, etnografya ve folklorunu araþtýrdý. Bu araþtýrma ve incelemelerinin bir kýsmýný Diyarbekir?de çýkarmaya baþladýðý Kara Amid, Dicle ve Ýç Oðuz dergileriyle diðer mahallî gazetelerde neþretti. Mahallî basýn ve eþrafla yakýn iliþkiler kuran Öðretmen Kýrzýoðlu, bu þehirde silinmez izler býraktý. Diyarbekir Ziya Gökalp Lisesi Tarih Öðretmeni olduðu sýrada, 17 Eylül 1953 tarihinde Türk Dil Kurumu üyeliðine kabul edildi. Bu sýralarda Kýrzýoðlu?nun öncülüðünde Diyarbakýr Milliyetçiler Derneði kurulmuþtu. Ayný lisede görev yapan eþi Nebahat Haným da, bu derneðin üyesiydi.[8] 1953 yýlýnda Istanbul?da basýlan Kars Tarihi, adlý eseriyle bilim çevrelerinde haklý bir üne eriþen Kýrzýoðlu, bunun ardýndan 1855 Kars Zaferi?yle Edebiyatýmýzda Kars?ý yayýmladý. 1957 yýlýnda Adapazarý Lisesine nakleden Kýrzýoðlu, Arifiye Öðretmen Okulunda Tarih öðretmenliði yaptý. 1961 yýlýnda Ankara?da Millî Eðitim Bakanlýðý Öðretmeni Ýþbaþýnda Yetiþtirme Bürosunda Þube Müdürlüðüne getirildi. Bu arada DPT?de Sosyal Ýþler Dairesinde ve Devlet Bakanlýðý Özel Ýstatistikî Bilgiler Grubunda Tarih Araþtýrmalarý Uzmaný olarak çalýþtý. 1964 yýlýnda, 81 yaþýnda olan babasý Mehmet Derviþ Efendi vefat etti. Ayný yýl, Necip Fazýl tarafýndan Kanlý Sarýk adlý tiyatro eseri yazýldý. 1064-Selçuklu Fethinin 900. Yýldönümünde, Kars tarihini sahneye koyma amacýyla Kars Belediyesi tarafýndan desteklenen bu eserin konusu ve malzemesi, yazara Kýrzýoðlu tarafýndan verilmiþti.[9] 1966?da MEB Arþiv Dairesi?nde Müdür Yardýmcýsý ve ayný zamanda Türk Ansiklopedisi?nde uzman olarak çalýþtý. Bu ansiklopediye birçok makale yazdý. Kýrzýoðlu, Ankara?daki memuriyeti sýrasýnda bir yandan da Ankara Üniversitesi DTCF?de Akdes Nimet Kurat yönetiminde doktora çalýþmasýný yürüttü. Osmanlýlarýn Kafkas Ellerini Fethi konulu tezini pekiyi dereceyle veren Kýrzýoðlu, 11 Mayýs 1967?da Tarih Doktoru oldu.[10] Dr. Kýrzýoðlu, 1 Kasým 1967 tarihinde Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde Öðretim Görevlisi olarak çalýþmaya baþladý. 1972-1973 tarihlerinde bir süre Fransa?da kaldý. Kür ve Çoruk Boylarýnda Kýpçaklar adlý teziyle, 18 Kasým 1975 tarihinde Orta Çað Tarihi Doçenti oldu.[11] Uzun yýllar bu fakültenin Tarih Bölümü Baþkanlýðýný yürüttü. 1980 Kasýmýndan itibaren altý ay Lefkoþa?da kalarak Kýbrýs?taki Türk-Ýslâm kitabelerini inceledi ve Özel Türk Üniversitesinde Ýnkýlâp Tarihi dersleri verdi. Kýrzýoðlu, 1982 yýlýnda tamamladýðý Aný Þehri Tarihi adlý çalýþmasýyla Orta Çað Tarihi Profesörü unvanýný aldý. Kadrosuzluktan dolayý iki yýl Dýþiþleri Bakanlýðý Araþtýrma Dairesinde arþiv uzmaný olarak çalýþtýktan sonra Ankara Gazi Üniversitesi Eðitim Fakültesi Tarih Öðretmenliði Bölümü Öðretim Üyeliðine geçti. Prof. Dr. Kýrzýoðlu, 16 Mayýs 1985 tarihinde buradan emekliye ayrýlmýþ; 1 Ocak 1986-31 Aralýk 1986 tarihleri arasýnda sözleþmeli ve Ekim 1987-31 Mayýs 1990 tarihleri arasýnda da ücretli öðretim elemaný olarak ayný fakültede görev yapmýþtýr. Çok verimli ve faal bir bilim adamý olan Kýrzýoðlu, sosyal hayatta birçok dernek ve kurulun kurucusu, yöneticisi veya üyesi olarak görev yapmýþtýr. Bunlardan bazýlarý þunlardýr: Kars Turizm ve Tanýtma Derneði, Selçuklu Tarihi ve Medeniyeti Enstitüsü, Türk Folklor Derneði, Türk Ocaklarý, Türk Dil Kurumu, Diyarbakýr Milliyetçiler Derneði, Diyarbakýr Turizm ve Tanýtma Derneði, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anýtlar Yüksek Kurulu, Türk Tarih Kurumu, Muallimler Birliði, Malazgirt Fetih Âbidesini Yaptýrma Derneði, Ýstanbul-Kars Lisesinden Yetiþenler Cemiyeti, Selçuklu Fethini Kutlama Komitesi, Türkiye-Azerbaycan Dostluk Derneði... Bunlardan Türk Tarih Kurumunun Kýrzýoðlu?nun hayatýnda ayrý bir yeri vardýr. Zira hâlen bu kurumun aslî üyesi bulunmaktadýr. Hoca, TTK?nýn, Gürcistan Tarihi adlý basýma hazýr tercümeyi hâlâ bastýrmamýþ olmasýndan üzüntü duymaktadýr. Þerefname?nin Kültür Bakanlýðý tarafýndan yayýmlanacaðýný söylemiþti. Bu eser de hâlâ yayýmlanmamýþtýr. Kýrzýoðlu?nun ilk eþi Nebahat Hanýmdan üç oðlu vardýr. Bunlarýn en büyüðü olan Mehmet Ilgar (1950), Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlýk Bölümünde profesördür. Ortanca oðlu Kâzým Dede Korkut (1951), Ankara Tarým Ýl Müdürlüðünde ziraat mühendisi ve küçük oðlu Seyfettin Kürþat da (1956) bir þirkette mütercim ve proje koordinatörü olarak çalýþmaktadýr. Þeker hastalýðýndan mustarip olan Nebahat Haným, 5 Mart 1986 tarihinde vefat etti. Sýhhatine çok dikkat eden Hoca, sakin ve huzurlu bir tabiata sahiptir. Sigara dahil hiçbir kötü alýþkanlýðý yoktur. 87 yaþýnda olmasýna raðmen dinçtir.Âlim Hocamýza saðlýk ve âfiyet dileklerimizle saygýlarýmýzý sunuyoruz. [1] Kýrzýoðlu, ayný sayfanýn altýna yýllar sonra þu notu ekleyecekti:: 10 Mart 1980 Pazartesi sabahý 63 yaþýma basýyorum. Kýsmet olursa 73 ve 83 yaþýmý da idrak ederim. Fahreddin [2] Kars Belediyesi, bu evin bulunduðu caddeye, Prof. Dr. Fahrettin Kýrzýoðlu Caddesi adýný vermiþtir. [3] 28.7.1934-30.7.1935 tarihleri arasýnda. [4] 29.6.1936-30.4.1937 tarihleri arasýnda. [5] 1938-1941 tarihleri arasýnda. [6] Bu stajyerlik dönemi 23.3.1948-26.5.1949 tarihleri arasýndadýr. [7] Bu politikacý, Arkadaþým Menderes’in müellifidir. [8] Okul müdürünün yazdýðý 5 Þubat 1953 tarihli yazýda, Nebahat Hanýmýn, bu dernekle iliþkisinin kesilmesi istenmiþtir. Bu yazý, yakýn tarihle ilgilenenlere bir fikir vermesi bakýmýndan önemlidir. [9] Hoca, Orta mektepten sýnýf arkadaþým dediði zamanýn Belediye Baþkaný rahmetli Arif Taþçý?nýn maddî desteðini temin ederek Prof. Osman Turan?ýn tavassutuyla Necip Fazýl?la görüþmüþ, eserin tarihî ve edebî malzemesini ona vermiþtir. Bu tiyatro eserindeki Kuzucu Mehmet de Hocanýn babasýdýr. [10] Bu çalýþmasý önce Atatürk Üniversitesi sonra da Türk Tarih Kurumu tarafýndan neþredildi. [11] Bu çalýþma da TTK tarafýndan neþredildi. Bu biyografi daha önce 69 kiþi okumuþ. F harfindeki diðer biyografileri göster |
|
|
|
Siteden yararlanýrken gizlilik ilkelerini okumanýzý tavsiye ederiz. © 2000-2006 Tüm haklarý saklýdýr. Ýzinsiz ve kaynak gösterilemeden yayýnlanamaz. Sayfa Üretimi: 0.0157 | Teknik Destek: Cizginet |
|